|
|
|
| |
<<
Kişisel
Gelişim
MOTİVASYON
‘Motivasyon’ sözcüğü dilimize dışarıdan giren
sözcüklerden bir tanesidir. Kelime ‘ harekete
geçirmek , sevk etmek , -e neden olmak anlamına
gelir.
Motivasyonu ; insanları harekete geçirmek ,
hedefe yöneltmek basariyi yönlendirmek olarak
algılamamız yanlış olmaz.
İnsanları ‘ hadi aslanım , kaplanım sen yaparsın
; parçalarsın ’ diyerek güdülememeyiz. Bu gibi
yaklaşımlarla elde edilecek basari , sabun
köpüğünden farksız olur ; temeli olmaz.
Kişileri motive etmek kadar , önemli bir unsur
da var olan moralleri bozmamaktır. İnsanları
motive etmek için çaba harcamamız gerekir. Oysa
var olan morali özel bir çaba harcamazsak
bozulmaz.
MOTİVASYONU BOZAN OLAYLAR ;
1. Çalışanlara farklı davranışlar ( ayrı
yemekhaneler , tuvaletler , ayrı giriş kapıları
, otoparklardaki ayrıcalıklar )
2. Çalışanlara onur kırıcı bir şekilde üst bas
aramaları yapılması
3. Çalışanların tüm kademelerdeki amirler
tarafından önemsenmemesi , sadece kendilerine
söylenenlerin yapılmasının istenmesi ,
fikirlerinin alınmaması , fikirlerini rahatça
ifade edecek ortamın yaratılmaması.
4. Çalışanların ücretlerinin sorumluluk ,
performans , kıdem gibi kriterlere değil ; üst
yönetime yakınlık , akrabalık gibi kriterlere
göre belirlenmesi zam oranlarındaki ayrıcalıklar
5. Terfilerde liyakate değil , üst yönetime
yakınlığın ölçü olması,
6. İş yükü dağılımında adaletsizlik , üstün
gayretle çalışan elemana daha çok is yüklerken
verimsiz elemanlara ses çıkarmamak,
7. Sağlıksız çalışma alanları , çalışanların
sağlığını önemsememe ; toz , ses ve
kimyasalların yarattığı sağlığı bozucu unsunlar
gözerdi etmek.
8. Sistemsiz , çalışmanın getirdiği is yüküyle
çalışanların yıpranması
9. Karar alma süreçlerinde sürekli üst
yönetimden onay alınma zorunluluğu,
10. Belirsiz kalite sistemleri
11. Herhangi bir eğitim programının olmayışı
çalışanlara kendini geliştirme fırsatının
verilmeyişi
12. Çalışanları arasında yöresel ayrımlar
yapılması , ustaların kendine yakın bulduğu
kişileri kayırması , isletmeyi prensiplerin ,
sistemin değil ; ustaların yönetmesi
13. Çalışanın değerleri ile isletmenin
politikasının çatışması ; örneğin çevreyi
kirleten bir fabrikada,bir çevreci olarak
çalışmak veya fabrika sahip veya yöneticilerinin
kendi siyasi çizgileri doğrultusunda çalışanlara
baskı yapması
14. Çalışanların ise küsmesi,çevreden kendini
izole etmesi,giderek isi seyreder hale gelmesi.
Motivasyonu bozan bu tür davranışları saymakla
bitiremeyiz.
Bu davranışların hakim olduğu firmalar sürekli
yakınırlar. İsler ters gitmektedir,siparişler
zamanında yüklenemez,fireler çok
fazladır,elemanlar isteksiz çalışmaktadır,verim
düşüktür,maliyetler yüksektir,eleman
sirkülasyonu çok fazladır. Gereksiz kimyasal
kullanımı fazladır.
Aslında piyasadan çekilmesi gereken bu firmaları
ayakta tutan tek şey hesapsız teşvikler ve aşırı
yüksek kur farkları olmuştur. Bu firmalar
sistemsiz,hesapsız çalıştıkları içinde düşük
fiyat/kalite ile sektördeki firmalarda zarar
verirler.
Bir gurup firma ise görünürde bir sisteme,kalite
politikasına,ISO belgelerine sahiptir. Bunlarda
da motivasyon bozucu davranışlar üstü örtülü
şekilde devam eder. Bunuza doğal karşılamak
gerekir,zira çalışana önem ve değer verme
önalanda değilse motivasyon bozucu davranışlar
devam eder.
Bu firmalarda da fireler,geç yüklemeler problem
olarak devam eder. Çalışanlar
memnuniyetsizliklerini ifade edemezler,fikir
belirtmedeki özgürlüğü-yöneticilerden gelen üstü
örtülü mesaj doğrultusunda-çok iyi
düşünmüşsünüz,müdürüm,şefim;ekleyecek bir
şeyimiz yok veya sessiz kalmalarına izin
verilmesi seklindedir. Elemanları motive etmek
sürekli yöneticiler söylemindedir. Bunun için
arada yemekler verilir,çaylar düzenlenir,çeşitli
etkinlikler yapılır. Ama kulaç toprağa dikilmiş
fidan gibi güdük kalır.
ÇALIŞANLARIN MOTİVASYONU
Çalışanların yüksek motivasyona sahip olmasının
önemini kimse inkar edemez. Ancak neler yapmamız
gerektiğini biliyormuşuz.
Öncelikle firmamızda çalışma sistemi ve kalite
politikasına sahip olmalıyız. Bu temelin üzerine
motivasyonu arttıracak politikalar inşa
edebiliriz.
Herselin insanlar için olduğunu,Tekstil
sektöründe insan emeğinin ağırlığını düşünürsek;
çalışanlarımızla saygı ve sevgi içinde
bütünleşmeliyiz.
Motivasyonu arttırmak için yapmamız gerekenlere
kısaca defineliyim.
İNSAN FAKTÖRÜ
1. Tüm yöneticiler çalışanlarına selam
vermeli,hal hatır sormalı,en azından hayırlı
isler dilemeli.
2. Çalışanlarımızın doğum günlerini,evlenme
yıldönümlerinde imkanlar ölçüsünde sürprizler
yapılmalı. ( 2 kişilik yemek davetiyesi,kendi
ürünlerimizden bir paket vs. . . . )
3. Çocuklarının eğitim durumları takip
edilmeli,basarili olanlar
desteklendirilmeli,küçük hediyeler vererek
başarıları kutlanmalıdır.
4. Yemekhane,otopark,tuvalet gibi ortak kullanım
alanlarında ayırım yapılmamalı
5. Çalışanlardan çay-kahve esirgenmemeli,bu gibi
ihtiyaçlarını giderecekleri yerler açılmalıdır.
6. İbadetlerini yapabilecekleri temiz bir oda
sağlanmalıdır.
7. Üst bas aramaları onur kırıcı bir biçimde
yapılmamalıdır. Bu aramalar yapılacaksa amirler
dahil herkes aranmalıdır.
8. Is başvurusuna gelenlere nazik
davranmalı,mutlaka cevap verilmelidir.
GÜVENLİK
Bekçi kulübeleri firmanın havasını
yansıtır,bekçi kulübeleri,misafir odaları temiz
olmalıdır.
Bekçi veya güvenlik görevlileri firmanın diş
yüzünü yansıtır. Bu bilinç görevlilere
verilmelidir. Güvenlik veya bekçiler çalışanlara
karsı baskıcı bir tutucu içinde olmamalıdır.
ÇALIŞMA ORTAMI
Çalışma ortamı bu konuda çıkarılmış
yönetmeliklere uygun olarak
temiz,havalandırılmış düzenli ortamlar olmalı ve
bu düzen korunmalıdır.
Çalışanların sağlığını etkileyecek kimyasallara
karsı tedbir alınmalı;toz
maskesi,kulaklık,eldiven gibi koruyucu
malzemeler kullanılmadan üretim yapılmamalıdır.
İş kazalarında kaybedilen iş gücünündü bir
maliyet faktörü olduğu unutulmamalıdır.
SİSTEM
Sorunun can alici noktası,is yerindeki çalışma
prensipleriyle ilgilidir.
Çalışanlarımız is yerinde üretimle veya idari
konularda çekinmeden özgürce fikirlerini ifade
edebiliyorlar mi?Çalışanları dikkate alıyor
muyuz?
İNSANLAR ÖNEMSENMEK İSTER. Türkçe deyimiyle adam
yerine konmak ister.
Çalışanlarımızı önemsediğimizi,değer verdiğimizi
eylemimizle gösterirsek motivasyon düzeylerini
yükseltmiş oluruz.
Peki bunu nasıl yapacağız:
1. Öncelikle onları dinlemeyi öğrenmeliyiz.
Sonraki asama çalışanları kafaca isin içine
katmak olmalıdır. İsletmedeki problemleri
elemanlarımızla tartışmalı,onların problemler
üzerine kafa yormaları sağlamalıyız.
2. Çalışanlarımızı mutlaka eğitmeliyiz. Bu
eğitimle çalıştıkları makineleri tanıtmalıyız.
Daha sonra kendilerine verimlilik,kalite. . .
benzeri konularda bilgi sahibi kılmalıyız.
Çalışanlarımız için bir eğitim programı
hazırlanmalı,mesleklerinde gelişmeleri
sağlanmalıdır.
3. Çalışanlar arasında yapacağımız çalışan
memnuniyet anketi bize çok değerli bilgiler
verecektir. Bu anketçe yer alan problemleri
düzeltmeye başlamak işyerimizdeki motivasyon
düzeyini kendiliğinden yükseltecektir.
4. Bulunduğu departmandan memnun olmayan veya
yeterince verim alınamayan çalışanların başka
departmanlara geççisini sağlamalıyız.
5. Departmanlarda oluşturulacak komitelerle
problemleri dinlemek,tartışmak isletmeye olumlu
katkılar sağlayacağı gibi daha sonra kalite
takımlarına gedmemizi kolaylaştıracaktır.
Bireysel motivasyonu sağlama,yöneticilerin ve
üstlerin görevidir. Çalışan elemanlar ne kadar
nitelikli olurlarsa olsunlar , motivasyon el
açıdan kendini firmaya ait hissetmeyen bireyler
kalite amacına çekilemezler.
Yöneticiler iletişim kurmayı bilen,toplam
kaliteyi yasam tarzı olarak benimsemiş,katılımcı
liderlik vasıflarını taşımalıdır.
Bu liderlikle,çalışanlar kendilerini makine
(söyleneni yapan)olarak görmekten uzaklaşıp,
istenilmeyeni de yapan olarak görmeye
başlayacaktır.
STRESS...
Stres için insan üzerindeki olumsuz gerilim
diyebiliriz. İşyerindeki stres’in baslıca sebebi
genellikle plansızlıktır.
Görünürde bir plan vardır. Ancak ihracat/satış
servisleriyle üretim arasında büyük bir kopukluk
vardır. Siparişin alim aşamasında üretim
departmanına danışılmaz. Daha sonra istenilen
nitelikte ürünün elde edilememesi,geç yüklemeler
karsımıza çıkar. Oysa ihracat/pazarlama
servislerinin üretim departmanıyla ortak
çalışması bu olumsuz gerilimi düşürecektir.
Bu konuda işyerindeki orta kademe yöneticilerin
üst yönetime (patron/genel müdür) hayır demeyi
bilmesi gerekir. Daha bastan olmayacak islere
hayır demezsek sonunda hepimizin üzüleceğini
bilmeliyiz.
İşyerinde yapacağımız
değişikliklerle,koyacağımız hedeflerle olumsuz
gerilimleri olumluya çevirebiliriz.
ÖDÜL SİSTEMİ
Ödül sisteminde amacın kişiyi onore etmek
olduğunu unutmamalıyız. Ödül sisteminde amaç
basariyi duyurmaktır,teşvik etmektir.
Ödüller çok çeşitli olabilir. Ödül sistemine
geçmeden önce elemanların sosyal profillerini
koyan çalışmalar yapılmalı. Ödül verilirken bu
profilden yararlanılmalıdır.
ÖDÜLLER
1. Maç,sinema,tiyatro bileti
2. Yemek davetiyesi
3. Tatil
4. Günlük izin
5. Plaket
6. Bir kursa gönderme
benzeri şeyler olabilir. Para ödüllerinin
kıstası iyi belirlenmelidir. Aksi takdirde var
olan motivasyonuca bozabilir.
SONUÇ:
İnsan yönetiminin bir bilim dalına dönüştüğü
günümüzde basarili olmak,kazanmak
istiyorsak,yüksek moralli,güler yüzlü içi sevk
dolu insanlarla çalışmalıyız. İnsan faktörünü
göz ardı ederek başarıya ulaşmak hayal olur.
Çalışanlarımızı firmamızla bütünleştirmek,onları
paylaşılan vizyona yönlendirmek hiççe zor
değildir. Sadece istemek yeterlidir.
EKREM HAYRI PEKER
Ekonomik Durum Mart 2003
Tekstil Teknik Mart 2003
|
|
|
|
